ABOUT

About  S U P E R M A X 

big-prison

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

SUPERMAX.BE : Exploring high security prisons and solitary confinement in modern Europe – Hoogbeveiligde gevangenissen en eenzame opsluiting in tijden van hyper mobiliteit – Les prisons de haute sécurité et enfermement en isolement en Europe.

In Frankrijk werd de eerste “prison haute sécurité” geopend in 2013. In Nederland kennen we de EBI – de Extra Beveiligde Instelling, in Groot-Britannië de High-security prison. Zowel België als Griekenland kondigen de oprichting aan van een supermax gevangenis in de eerstvolgende maanden en jaren. In Spanje bestaat de Carcel de maxima seguridad en het systeem van een gevangenis binnen de gevangenis onder de naam FIES (Ficheros de Internos de Especial Seguimiento) sinds de jaren 90.

Bevindt Europa zich op een glijdende piste naar het Amerikaanse systeem van supermax prisons en solitary confinement ?

Mobiliteit en gevangenis zijn twee sleutelbegrippen geworden in de huidige politiek, economie, ideologie en cultuur. Ze vormen de twee uiteinden van de oude klasselijn – tussen arm en rijk, have and have-nots, maatschappelijke elite en onbruikbaar menselijk afval en surplus – die de moderne wereld doorkruist.
(Extreme) mobiliteit en vloeibaarheid op het vlak van financies en handel, communicatie, consumptie, verkeer, vakantie.. zijn het criterium om deel uit te maken van de elite in de klassenmaatschappij van vandaag.
Een (even extreme) immobiliteit treffen we aan de onderkant en de buitenkant van de maatschappij : de stapsgewijze vorming van een maatschappij onder « total control » ; de bouw van een moderne Berlijnse muur (Frontex…) rondom Fort Europa met als doel immigratie en terrorisme van het Zuiden naar het Noorden en van het Oosten naar het Westen te stoppen ; de opsluiting van steeds meer mensen in steeds meer gevangenissen. En aan het eind van de lijn het verschijnen van vormen van legale foltering door de oprichting van supermax gevangenissen en eenzame opsluiting in Europa naar Amerikaans model.
Supermax.be vertrekt vanuit de praxis en de ervaringen opgedaan rond en in de gevangenissen tijdens het afgelopen decenium. Als leraars in de gevangenissen, opvoeders in bijzondere jeugdinstellingen, hulpverleners, professoren, kunstenaars, advokaten, (ex-)gedetineerden en familieleden van gedetineerden hebben we op de een of andere manier te maken met de verborgen en donkere kant van de maatschappij.
Wij zagen die donkere kant tijdens het voorbije decennium alleen maar toenemen : de economische wereldcrisis produceert meer en meer armen en gevangenen; de “global war on terror” stortte de wereld in een oorlog zonder einde.

Onze ervaring wordt goed samengevat in het werk van socioloog en filosoof Zygmunt Bauman wanneer hij het heeft over de polarisatie in de hedendaagse “vloeibare wereld”. Daarin is hypermobiliteit het hoofdkenmerk van de machthebbers geworden.
De elite in de wereld van financies, handel, informatie en cultuur beweegt zich onbeperkt, zonder grenzen of barrières van tijd of ruimte, over de hele planeet.
Aan de andere kant van de pool worden zij die de (catastrofale) gevolgen dragen van deze wereldmobiliteit in de immobiliteit gedwongen. Zij hebben niet het recht om zich te verplaatsen en worden vastgepind op het lokale en machteloze niveau.
Met muren die de Berlijnse muur doen verbleken en frontexschepen op de Middelandse zee. Sociale problemen en menselijk afval wordt opgesloten in gevangenissen. De meest extreme vormen en uiteindelijk met highsecurity en total isolation in supermax-gevangenissen.

1. Het Masterplan en de eerste Belgische Supermax gevangenis.
Supermax richt zijn onderzoek vooreerst op de basisfilosofie die de bouw van een nieuw en groter Belgisch “gevangenispark” naar voren schuift als antwoord op de overbevolking en op de mensonwaardige staat van de oude gevangenissen (« Het Masterplan voor een gevangenisinfrastructuur in humane omstandigheden” »1). Ten tweede, en meer in het bijzonder, op de tendens om dat deel van de gevangenispopulatie, dat (extreem) gevaarlijk wordt geacht, uit de gewone gevangenispopulatie weg te bannen, te immobiliseren en te isoleren. In die categorie bevinden zich ondermeer de onhandelbare psychiatrische patiënten die in de gevangenissen verblijven, de vluchtgevaarlijke gedetineerden en, sinds 9/11 en de global war on terror, ook veroordeelde of vermoedelijke terroristen. Dit isolement van als gevaarlijk bestempelde gevangenen gebeurt onder de vorm van de oprichting van speciaal beveiligde secties binnen de bestaande gevangenissen (“een gevangenis binnen de gevangenis”) en/of door de oprichting van een hoogbeveiligde of “supermax” gevangenis.
Het objectief van de oprichting van een hoogbeveiligde gevangenis is het « verhogen van de veiligheid » voor gedetineerden, personeel en maatschappij. In het geval van terroristen moet ze het proselitisme beletten. Ze moet ook « de druk in de normale gevangenissen verminderen », zodat daar een gevangenisleven met aandacht voor opvoeding en reïntegratie mogelijk wordt en kan afgezien worden van extreme veiligheidsmaatregelen.

2. Multimedia
Supermax.be wil deze nieuwe evoluties in tekst en in beeld brengen onder de vorm van
een meertalige website,
een geïllustreerd boek,
een documentaire,
een theaterweek.

– Het maken van een boek (gepland voor september 2015) heeft de steun van het Fonds Pascal Decroos voor Bijzondere Journalistiek http://www.fondspascaldecroos.org/

– Theaterweek. Het project wil de artistieke expressie en de pedagogische bijdragen van (ex-)gedetineerden die de opsluiting in Supermax gevangenissen of afdelingen meemaakten, ondersteunen door het organiseren van een Europese theaterweek. Het theaterstuk “Un homme debout” van Jean-Marc Mahy en Jean-Michel van den Eeden – théatre L’Ancre (Charleroi) en “1981” een toneelstuk over de Hongerstaking van Bobby Sands, geschreven en gespeeld door Tony Devlin van de Brassneck Theatre Company (West Belfast), worden om hun medewerking gevraagd.

- Een documentaire

3. Op zoek naar antwoorden..
Supermax wil achter de achter de officiële retoriek kijken en doordringen tot enkele kernvragen over onze penitentiaire cultuur (die erg verschilt van bijvoorbeeld die in de Scandinavische landen) en onze opvattingen inzake gevangenis, veiligheid en straf.
De huidige evolutie werpt onder meer de volgende thema’s op :

Het Amerikaanse model 
Zijn we in Europa en meer bepaald België getuige van een globalisering van het Amerikaanse gevangenismodel ? Met als karakteristieken: industriële uitbreiding van het gevangenispark, massale opsluiting, langdurige straffen, supermaxgevangenissen voor “de ergsten” onder hen (the worst among the worst), isolement als de meest moderne vorm van extreme bestraffing ?

Europa.
Is er een tweedeling op Europees vlak ? Hoe verklaren we de massale bouw van Belgische gevangenissen, terwijl Nederland en Zweden even massaal gevangenissen sluiten ? Sluit België zich aan bij het Britse model, dat zelf het nauwste aansluit bij het Amerikaanse ?

The global war on terror.
Is het verschijnsel van hoogbeveiligde gevangenissen verbonden met de global war on terror die van start ging sinds 9/11 ?

Twee extremen : onbegrensde mobiliteit aan de top en extreme immobiliteit en isolement beneden.
Welk verband tussen de mondiale mobiliteit, en het verschijnen van de extreemste vormen van immobilisering en isolement aan de maatschappelijke onderkant ?

Het geweld.
Wordt onze maatschappij meer en meer gewelddadig ? Vanwaar komt het extreme geweld en het gevaar dat zich in de gevangenissen bevindt ? Zijn hoogbeveiligde gevangenissen daar een antwoord op ?

4. Historiek van het gevangenisisolement in België.

Hoe is het idee ontstaan om voor de eerste maal in de Belgische pentitentiaire geschiedenis een hoogbeveiligde gevangenis op te richten ?
Vanaf 2012 werd, stap voor stap, de oprichting voorbereid van de eerste Belgische supermax gevangenis (maximum security prison). Aan de oorspronkelijke vaagheid en onzekerheid wordt een einde gesteld op 11 maart 2014 met de publicatie van volgend bericht op de website van het ministerie van justitie (http://justitie.belgium.be/nl/nieuws/) : « In december 2013 heeft de Kern (premier en 6 vice-premiers van de Belgische regering) principieel beslist dat mag gestart worden met de voorbereiding van het Masterplan III waarbij 7 nieuwe locaties geselecteerd werden voor nieuwe gevangenissen… In Achène zal er een hoog beveiligde gevangenis komen ». (1)

Samengevat : na de mislukking in het opzetten van de eerste hoogbeveiligde afdelingen in de gevangenissen in de jaren 80 en 90 van de vorige eeuw, werden er in juni 2008 twee bijzondere hoogbeveiligde secties opgericht : een « Quartier des mesures de sécurité particulières et individuelles » (QMSPI) in de gevangenis van Lantin en een « Afdeling Individuele Bijzondere Veiligheid (AIBV) » in de gevangenis van Brugge. Elk van deze afdelingen telde 10 à 12 cellen waar gevaarlijke gedetineerden (“gevaarlijk voor zichzelf, het personeel of andere gedetineerden”) in werden ondergebracht. De capaciteit van deze afdelingen binnen de gevangenissen wordt nu vertienvoudigd door ze onder te brengen in één speciale gevangenis. Daarenboven krijgt het verblijf er een permanent karakter.
Het project “strikte beweging/Mouvement stricte” wil gevangenisspecialisten, advocaten en mensenrechtenactivisten, die de praktijk van de AIBV en de QSMIP van heel nabij hebben gevolgd, aan het woord laten. Zij kwamen op 24 juni 2011 tot een tegengestelde conclusie dan die van de overheid. Na het rapport van het Europees Comité voor de Preventie van Foltering en Onmenselijke of Vernederende Behandeling of Bestraffing (CPT) van juli 2010 over de Belgische AIBV en QMSPI, vroegen zowel het Observatoire international des prisons de Belgique als de Ligue des Droits de l’Homme de volledige sluiting van beide afdelingen.

5. De achtergrond

De oprichting van een Belgische hoogbeveiligde gevangenis kan alleen begrepen worden binnen een internationale evolutie. Bij het onderzoek wordt gesteund op de bestaande literatuur over de Amerikaanse supermax gevangenissen (Kupers, Gordon, Shalev…e. a.) en op interviews met specialisten in Nederland (Boone, Moerings etc) en Groot-Brittannië (Scraton, Sim..).

6. Interviews met de betrokkenen.
De maximum security-gevangenissen zijn per definitie gesloten voor de buitenwereld. In tegenstelling tot de Verenigde Staten waar de praktijk al sinds de jaren 80 bestaat, is er weinig bekend over de praktijk in Europa en is literatuur erover bijna onbestaande.

De gedetineerden.
Gezien de stilte en de geheimhouding rond wat er in de hoogbeveiligde gevangenissen gebeurt, willen we personen die in België in isolement zaten of die als Belg in buitenlandse gevangenissen in isolement zaten laten getuigen over hun ervaringen.
(Turkse gevangenen, beschuldigd van terrorisme, in de AIBV in Brugge; Nordin Benallal in de supermax gevangenis van Vught (NL); Nizar Trabelsi in Lantin; Malika El Aroud in Berkendael, met Ashraf Sekkaki (in AIBV in Brugge, thans in een gevangenis in Marokko); Jean-Marc Mahy (opvoeder, drie jaar isolement in Luxemburg); Ali Aarrass (twee jaar supermax in Spanje, thans in de gevangenis van Salé II, Marokko).
Daarnaast wil het onderzoek ook de ervaringen in Groot-Britannië en Nederland in kaart brengen : bezoek aan gevangenissen en interviews met de betrokkenen.

De omgeving.
Gevangenissen worden meer en meer verkocht met economische argumenten.
Wie heeft er baat bij de huidige ontwikkelingen ?De nieuwe gevangenissen worden gebouwd volgens de DBFM formule (Design, Build, Finance en Maintain), een publiek-private samenwerking. Zo zijn het consortium BAM PPP Investments België BV- Dexia Bank BV en het consortium Eiffage Benelux NV – Eiffage SA geselecteerd voor de bouw van drie nieuwe gevangenissen in Dendermonde, Beveren, Marche-en-Famenne.
Citaat : “Voor de gevangenis van Beveren stelden 10 consortia zich kandidaat. Enkel de 5 best gerangschikte consortia werden geselecteerd voor de volgende fase van de onderhandelingsprocedure. Uiteindelijk was de offerte van BAM PPP de best gerangschikte voor het ontwerp, de bouw, de financiering en het onderhoud van de nieuwe gevangenis in Beveren die de benaming Poort van Beveren zal krijgen. Het DBFM-team bestaat onder andere uit: BAM PPP België NV; Belfius Bank NV KBC NV ABN AMRO (financiering); Stéphane Beel Architecten BVBA en M.&J.M. Jaspers J.Eyers en Partners, Archivolt Architecten, landschapsarchitect Pauwels Ontwerpbureau (architectuur); VK Engineering en Halmos Adviseurs (studie); Algemeen Aannemer Interbuild NV en Galère SA (bouw); Eurest en Cegelec(facilitaire dienstverlening en onderhoud). De Regie van de Gevangenisarbeid werd gereorganiseerd : in de eerste zes maanden van 2013 boden zich meer dan honderd
nieuwe partners aan om werk in de gevangenis te laten doen; er zijn zowat 250 gedetineerden meer aan het werk; op financieel vlak is er een verhoging van de resultaten met 8 %.
Hoe staan bewakingspersoneel, politici en bewoners van de betrokken gemeentes tegenover de huidige evoluties ?

 

(1) Historiek.
Op 16 juli 2012 schreef de krant De Morgen voor het eerst over de plannen : «  Er liggen plannen op tafel voor een hoogbeveiligde gevangenis met plaats voor zeer gevaarlijke criminelen. Op dit moment bestaat zo’n zwaarbeveiligde gevangenis nog niet in België. De gevangenis van Brugge is samen met het penitentiair complex van Lantin de enige gevangenis in ons land met een hoogbeveiligde afdeling voor zeer gevaarlijke criminelen. Die afdelingen zijn echter niet bedoeld voor de permanente huisvesting van veroordeelden. In principe leven gedetineerden maximaal zes maanden in de zwaarbeveiligde afdeling. Dat verblijf kan in uitzonderlijke gevallen wel verlengd worden, maar uiteindelijk moet de gevangene op relatief korte termijn weer terugkeren naar een normaal gevangenis-regime. Daarom bestaan er momenteel plannen om in een aantal gevangenissen nieuwe afdelingen op te richten, waarin gedetineerden wél gedurende een langere periode kunnen verblijven ».

In mei 2013 meldde het ministerie van justitie dat het een lijst had opgesteld van 230 gevaarlijke gedetineerden, die in aanmerking kwamen voor zo’n hoogbeveiligde gevangenis : “Twee procent van de 11.700 gedetineerden in de Belgische gevangenissen worden als gevaarlijk beschouwd…De lijst van die 230 gedetineerden , Epirisk genoemd, is het resultaat van een screening van 11.700 gevangenen van het koninkrijk. Ze werd uitgevoerd door de directeuren van de 33 gevangenissen in België, op verzoek van de Minister van Justitie Annemie Turtelboom (Open VLD) (http://www.7sur7.be/7s7/fr/1502/Belgique/article/detail/1642541/2013/05/30/La-Justice-etablit-une-liste-des-detenus-dangereux.dhtml ).

Zes maand later, in december 2013, legde minister Turtelboom in de Kamer volgende verklaring af : ” Het project voor de bouw van een zwaar beveiligde gevangenis vormt een onderdeel van een betere classificatie van de gevangeniscapaciteit. Zo wordt het mogelijk om te voldoen aan de gerechtvaardigde vraag uit het Zuiden van het land inzake de gevaarlijke gedetineerden (in Brugge bestaat er al een dergelijke afdeling). Na verschillende gijzelingen in 2011 en 2012, werd duidelijk dat we een specifieke structuur nodig hebben voor probleem- gevangenen ( waaronder zij die willen ontsnappen en zij die gevaarlijk zijn) . In de context van een betere opdeling van de gevangenen, biedt dit aan andere gevangenissen de mogelijkheid om het detentieregime te versoepelen. Het laat ook toe om hoge veiligheidsnormen te concentreren op één plek, in plaats van ze te moeten veralgemenen tot alle instellingen. We tellen op dit ogenblik zo’n 300 probleem gevangenen, waarvan de helft zich in het zuiden van het land bevindt. Dit deel van het land heeft sinds jaren geen hoogbeveiligde afdeling meer. Het is aan het kabinet de taak om een besluit ter zake te nemen. “

Images are for demo purposes only and are properties of their respective owners. Old Paper by ThunderThemes.net Admin by Numic